
Con Đường Tơ Lụa được hình thành vào thế kỷ 2 TCN dưới triều đại nhà Hán, khởi nguồn từ Trường An (Trung Quốc), băng qua sa mạc Taklamakan, vượt dãy núi Pamir hiểm trở, rồi men theo các vùng Trung Á để tới bờ Địa Trung Hải.
Tuyến đường này kéo dài hàng ngàn cây số, mất gần một năm di chuyển với đoàn lữ hành từ 100–500 người cùng lạc đà và gia súc chở hàng. Ngoài tuyến đường bộ, còn có tuyến đường biển kết nối qua Ấn Độ Dương, đi qua Việt Nam, Ấn Độ, Ả Rập và tới châu Âu.
Lụa tơ tằm là mặt hàng được khao khát nhất, đến mức từng được dùng như đơn vị tiền tệ và quà ngoại giao. Các triều đại La Mã, Ba Tư, Byzantium và châu Âu thời Trung Cổ đều coi lụa là biểu tượng của quyền lực và sự xa hoa.
Con Đường Tơ Lụa không chỉ là tuyến thương mại, mà còn là cầu nối văn minh:
Việt Nam, với vị trí cửa ngõ Đông Nam Á, từng là điểm trung chuyển quan trọng trên tuyến đường tơ lụa biển. Các làng nghề như Vạn Phúc, Nha Xá, Mã Châu, Nam Cao nổi tiếng với lụa mềm mịn, hoa văn tinh tế, đã xuất khẩu sang Nhật Bản, Trung Quốc, Ấn Độ từ hàng trăm năm trước.
Ngày nay, các vùng sản xuất như Bảo Lộc (Lâm Đồng) chiếm tới 80% sản lượng tơ lụa cả nước, xuất khẩu sang Nhật Bản, châu Âu, Trung Đông – tiếp nối vai trò của lụa Việt trên bản đồ thương mại toàn cầu.
Con Đường Tơ Lụa là minh chứng sống động cho sức mạnh của giao thương và giao lưu văn hóa. Lụa tơ tằm – từ sản phẩm thủ công của làng nghề Việt – đã và đang góp phần nối liền Đông Tây, trở thành cầu nối văn hóa, kinh tế bền vững suốt hàng ngàn năm.